Jak zabezpieczyć baterię kuchenną przed twardą wodą i osadzaniem kamienia?

Nieestetyczne zacieki, trudne do wyczyszczenia osady, pogarszający się i nierównomierny strumień wody – to tylko kilka problemów, jakie mogą wystąpić, gdy mamy twardą wodę w kranie. Obserwujemy je zwłaszcza w kuchni pod postacią odkładającego się kamienia i z czasem coraz gorszego działania baterii kuchennej. Czy da się coś z tym zrobić? W tym artykule podpowiadamy, czym właściwie jest kamień w wodzie i jak zmiękczyć wodę, żeby ochronić armaturę przed osadzaniem kamienia.

Co to jest twarda woda?

Twarda woda to potoczna nazwa wody zawierającej wysokie stężenie minerałów, głównie wapnia i magnezu, czasami też żelaza, manganu, strontu i baru. Parametr ten określa się najczęściej za pomocą jednostki mg/l (miligramy na litr). Podczas gdy miękką wodę cechuje zakres 0-60 mg/l, twarda woda w domu to 120-180 mg/l. Niestety twarda woda jest normą w większości Polskich miast.

Dlaczego woda jest twarda?

Woda, z której korzystamy w naszych domach, pochodzi przede wszystkim ze źródeł podziemnych. Jej twardość jest wynikiem naturalnego procesu hydrologicznego i interakcji z otoczeniem. Przede wszystkim przechodzi ona przez warstwy skał i gleby i rozpuszcza zawarte w nich minerały. Szczególnie wapienie (zawierające węglan wapnia) i dolomity (zawierające węglan magnezu) łatwo się rozpuszczają, wzbogacając wodę w jony wapnia i magnezu, czyli główne przyczyny twardej wody. Twardość wody zależy też od geologii regionu. Obszary z dużą ilością wapienia i dolomitów mają naturalnie bardzo twardą wodę. To na przykład województwo świętokrzyskie słynące z najtwardszej wody w kraju. Nie bez znaczenia jest działalność człowieka. Nawozy używane w rolnictwie i przemyśle zwiększają stężenie jonów wapnia i magnezu w wodach gruntowych i powierzchniowych.

Czy twarda woda jest zdrowa?

Twarda woda, choć powoduje pewne problemy w gospodarstwach domowych, nie jest szkodliwa dla zdrowia. Wręcz przeciwnie – będąc źródłem cennych minerałów, może wzbogacić dietę i przynieść korzyści. Obecny w niej wapń wspiera kondycję kości, zębów i mięśni. Z kolei magnez odgrywa kluczową rolę w metabolizmie energetycznym, funkcjonowaniu mięśni i układu nerwowego, a także w utrzymaniu zdrowego układu odpornościowego. Nie istnieje więc problem twardej wody, a kamieni nerkowych. Potencjalne szkody ze stosowania bardzo lub średnio twardej wody dotyczą wyłącznie skóry i włosów. U niektórych osób może ona powodować suchość i szorstkość skóry lub matowość włosów. Są to jednak głównie kosmetologiczne skutki twardej wody.

Jak zmiękczyć wodę z kranu?

Istnieje kilka sposobów na to, jak zmiękczyć wodę w domu. 

• Najpopularniejsze są specjalne filtry do wody, czyli urządzenia montowane bezpośrednio na kranie lub w systemie wodociągowym. Zawierają żywice jonowymienne, które usuwają jony wapnia i magnezu, zamieniając je na jony sodu. 
• Bardziej zaawansowane rozwiązanie to systemy uzdatniania wody. Co zmiękcza wodę w tym przypadku? To samo, czyli żywice jonowymienne. Jednak jako że systemy zostają zainstalowane na głównym przyłączu wody i zwykle mają większą wydajność, umożliwiają zmiękczenie wody w całym domu. 
• Łatwiejsza w zastosowaniu alternatywa to chemiczne środki zmiękczające, na przykład pod postacią kapsułek odpowiednich do umieszczenia w pralce lub zmywarce. Ich wydajność jest jednak znacznie mniejsza, a przy częstym użytkowaniu koszt może być większy.

Jak zabezpieczyć baterię kuchenną przed twardą wodą?

To, co zawiera twarda woda, jest bezpieczne dla zdrowia. Może jednak powodować spadek wydajności urządzeń kuchennych. Najbardziej narażone są baterie kuchenne jako przyrządy mające stały kontakt z wodą wodociągową.  Z twardej wody wytrąca się kamień, który zatyka przewody, pogarszając moc i kierunek strumienia. Odkłada się na zaworach i uszczelkach, powodując szybsze zużycie i konieczność wymiany. Poza tym kamień tworzy nieestetycznie zacieki, z czasem są coraz trudniejsze do usunięcia.  Właśnie dlatego warto już na początku o tym pomyśleć i wybrać kran z odpowiedniego materiału, a później regularnie i starannie o niego dbać, nie dopuszczając do wystąpienia kamienia.

Odpowiedni materiał baterii kuchennych

Jeśli wiadomo, że w domu lub mieszkaniu występuje twarda woda, podczas szukania baterii kuchennej należy poszukać materiałów o większej odporności na gromadzenie kamienia.  Najlepszym wyborem będą baterie kuchenne ze stali nierdzewnej (chromowane). Woda szybko spływa po ich gładkiej powierzchni, co opóźnia gromadzenie zanieczyszczeń. Z podobnych powodów warto postawić na baterie kuchenne ceramiczne, które dodatkowo dobrze znoszą kontakt ze środkami chemicznymi do usuwania kamienia. Choć oczywiście jeśli marzy Ci się czarna, granitowa bateria kuchenna, śmiało po nią sięgnij. Wtedy jednak staranniej dbaj o nią, by zapobiec wystąpieniu kamienia.

Regularne czyszczenie i pielęgnacja

Nie istnieje magiczny sposób na twardą wodę. Koniec końców walka z kamieniem sprowadza się do regularnego czyszczenia i starannej pielęgnacji.  Wystarczy, że wypracujesz nawyk systematycznego, codziennego przecierania baterii – nie tylko z zabrudzeń, ale również nadmiaru wody. W tym celu warto w pobliżu zlewozmywaka mieć suchą, czystą ścierkę.  Poza tym przynajmniej raz na miesiąc wykonuj porządne usuwanie kamienia. Nie potrzebujesz do tego specjalnych środków. Równie dobrze sprawdzi się zwykły ocet i woda. Namocz ściereczkę octem, owiń nią baterię i pozostaw tak na kilka godzin, a na końcu dokładnie spłucz wodą. Ocet powinien rozpuścić kamień. Pamiętaj, by do czyszczenia używać miękkich ściereczek i gąbek; nigdy ?druciaków?, które mogłyby spowodować nieodwracalne szkody na powierzchni baterii.

Zabezpieczenie napowietrzacza i głowicy ceramicznej

Kiedy woda jest twarda, szybko dochodzi do odkładania się kamienia na napowietrzaczu, nazywanym też perlatorem. To mały element obecny na końcu wylewki, który miesza wodę z powietrzem, poprawiając jej strumień i zmniejszając zużycie wody. To ważne, by nie doprowadzić do jego zatkania! Dlatego wycierając baterię do sucha, nie pomijaj napowietrzacza i co kilka tygodni odkręć go i oczyść – przy pomocy detergentu lub octu z wodą. Pamiętaj też o głowicy ceramicznej znajdującej się wewnątrz baterii. To kluczowa część dla prawidłowego działania całej armatury. Twarda woda może również w tym obszarze powodować zniszczenie, dlatego raz na jakiś czas (rzadziej niż w przypadku zewnętrznej części baterii) zdemontuj głowicę i oczyść ją, używając miękkiej szczoteczki i roztworu odkamieniającego. Przy montażu i demontażu zachowaj ostrożność, by nie uszkodzić elementów ceramicznych; to skutkowałoby awarią całej baterii kuchennej.